| รหัสโครงการ : | R000000704 |
| ชื่อโครงการ (ภาษาไทย) : | การพัฒนารูปแบบการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนวังข่อย เชิงบูรณาการเพื่อการเกษตรแบบยั่งยืน |
| ชื่อโครงการ (ภาษาอังกฤษ) : | The Development of Integrate Water Resource Management Model in Wang Koi Community for Sustainable Agriculture |
| คำสำคัญของโครงการ(Keyword) : | - |
| หน่วยงานเจ้าของโครงการ : | คณะเทคโนโลยีการเกษตรและเทคโนโลยีอุตสาหกรรม |
| ลักษณะโครงการวิจัย : | โครงการวิจัยเดี่ยว |
| ลักษณะย่อยโครงการวิจัย : | ไม่อยู่ภายใต้แผนงานวิจัย/ชุดโครงการวิจัย |
| ประเภทโครงการ : | โครงการวิจัยใหม่ |
| สถานะของโครงการ : | propersal |
| งบประมาณที่เสนอขอ : | 416600 |
| งบประมาณทั้งโครงการ : | 416,600.00 บาท |
| วันเริ่มต้นโครงการ : | 01 ตุลาคม 2554 |
| วันสิ้นสุดโครงการ : | 30 กันยายน 2555 |
| ประเภทของโครงการ : | อื่นๆ |
| กลุ่มสาขาวิชาการ : | อื่นๆ |
| สาขาวิชาการ : | อื่นๆ |
| กลุ่มวิชาการ : | อื่นๆ |
| ลักษณะโครงการวิจัย : | ระดับชาติ |
| สะท้อนถึงการใช้ความรู้เชิงอัตลักษณ์ : | ไม่สะท้อนถึงการใช้ความรู้เชิงอัตลักษณ์ |
| สร้างความร่วมมือประหว่างประเทศ GMS : | ไม่สร้างความร่วมมือทางการวิจัยระหว่างประเทศ |
| นำไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา : | นำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาณภาพการศึกษา |
| เกิดจากความร่วมมือกับภาคการผลิต : | ไม่เกิดจากความร่วมมือกับภาคการผลิต |
| ความสำคัญและที่มาของปัญหา : | น้ำเป็นทรัพยากรที่สำคัญต่อการอุปโภคและบริโภคอย่างมาก โดยเฉพาะด้านการเกษตร จะประสบผลสำเร็จไม่ได้ถ้าขาดการจัดการทรัพยากรน้ำที่ดี ซึ่งการเกษตรของประเทศไทยอาศัยน้ำจากฝนเป็นส่วนใหญ่ มีเพียงส่วนน้อยที่ได้จากการชลประทาน แต่มีหลายพื้นที่ที่ยังประสบปัญหาภัยแล้งในช่วงฤดูแล้งซึ่งมีสาเหตุจากฝนทิ้งช่วง นอกจากนี้ในช่วงฤดูฝนบางพื้นที่ทำการเกษตรมีการเกิดปัญหาการทรุดตัวของดินหรือดินสไลด์ จากเหตุการณ์ที่กล่าวมา เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่ต้องการสื่อให้เห็นว่า น้ำ นอกจากจะมีประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตอย่างมากแล้ว แต่ถ้าขาดการจัดการที่ดีอาจเป็นต้นเหตุของปัญหาต่างๆมากมาย
ในประเทศไทยมีหน่วยงานที่รับผิดชอบกับการป้องกันและพัฒนาโครงการเพื่อแก้ปัญหาการจัดการทรัพยากรน้ำหลายหน่วยงานด้วยกัน เช่น โครงการส่งเสริมการขุดบ่อน้ำกักเก็บน้ำของกรมพัฒนาที่ดิน กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือองค์การบริหารทั้งส่วนจังหวัดถึงระดับตำบล โครงการส่งเสริมการปลูกหญ้าแฝกเพื่อเป็นการอนุรักษ์ดินและน้ำ ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการพระราชดำริ ซึ่งจากโครงการส่งเสริมในระยะสั้น เช่น การขุดบ่อกักเก็บน้ำ สามารถแก้ปัญหาการจัดการน้ำได้เพียงระดับหนึ่ง แต่ใช้งบประมาณสูงและบางพื้นที่ไม่ได้รับการดูแล บ่อน้ำไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ใช้อย่างพอเพียงหรือไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ เนื่องจากคุณสมบัติของดินในพื้นที่ไม่อุ้มน้ำ ดังนั้นการแก้ปัญหาที่ยั่งยืนกว่า จึงควรให้คนในชุมชนได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาให้เห็นถึงความสำคัญของทรัพยากรในท้องถิ่นของตน เช่นเดียวกับพื้นที่ที่ทำการศึกษาในเบื้องต้นคือ ชุมชนตำบลวังข่อย อำเภอไพศาลี จังหวัดนครสวรรค์ เป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางธรรมชาติ พื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นที่ลาดเชิงเขา และในพื้นที่มีแหล่งต้นน้ำคือ สวนรุกขชาติ 100 ปี กรมป่าไม้ (ซับสมบูรณ์) มีน้ำตกซับสมบูรณ์ ซึ่งสามารถพัฒนาเป็นแหล่งต้นน้ำ แต่สภาพพื้นที่โดยรอบในช่วงฤดูแล้งกับเป็นพื้นที่ประสบภัยแล้งไม่ต่างจากพื้นที่อื่น เนื่องจากลักษณะดินไม่อุ้มน้ำไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ และลักษณะการเคลื่อนตัวของน้ำเป็นทั้งน้ำผิวดินและน้ำใต้ดิน ซึ่งลักษณะการไหลของน้ำใต้ดินมีเป็นจำนวนมากหรือที่คนในชุมชนเรียกกว่า น้ำผุด ซึ่งยากต่อการบริหารจัดการ จากศักยภาพและลักษณะของพื้นที่ในชุมชน ได้มีปราชญ์ชาวบ้านและหมอดินซึ่งมีองค์ความรู้ในการบริหารจัดการน้ำ ทำการปลูกหญ้าแฝกเพื่อช่วยอุ้มน้ำ รักษาของความชื้นของดิน และลดการพังทลายของหน้าดินในพื้นที่ลาดชัน ทั้งยังช่วยปรับทิศทางและชะลอการไหลของน้ำและดินตะกอนเป็นการช่วยลดการเกิดปัญหาดินสไลด์ในช่วงฤดูฝนและดินชุ่มชื้นพอที่จะทำการเกษตรช่วงฤดูแล้ง แต่องค์ความรู้ดังกล่าวยังไม่แพร่หลายสู่เกษตรกรรายอื่นเท่าที่ควร ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ในพื้นที่ประสบปัญหาในเรื่องของการใช้น้ำเพื่อการเกษตรอย่างเหมาะสม
จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น ประกอบกับศักยภาพทางด้านทรัพยากรของชุมชน ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ ทางกลุ่มผู้วิจัยจึงมีวัตถุประสงค์ที่พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการน้ำโดยให้คนในชุมชนได้มีส่วนร่วม เพื่อให้ได้ฐานข้อมูลสนับสนุนการจัดทำแผนการบริหารจัดการแหล่งน้ำของชุมชนตำบลวังข่อย และสามารถต่อยอดพัฒนาแผนการบริหารจัดการนี้ยังชุมชนอื่นได้
|
| จุดเด่นของโครงการ : | - |
| วัตถุประสงค์ของโครงการ : | 1. เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานเชิงพื้นที่และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการจัดการทรัพยากรน้ำของชุมชนวังข่อย จังหวัดนครสวรรค์
2. เพื่อสร้างระบบฐานข้อมูลที่ช่วยในการตัดสินใจในการวางแผนการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน
3. เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการทรัพยากรน้ำที่เหมาะสมกับชุมชนวังข่อย จังหวัดนครสวรรค์
|
| ขอบเขตของโครงการ : | - |
| ผลที่คาดว่าจะได้รับ : | - |
| การทบทวนวรรณกรรม/สารสนเทศ : | - |
| ทฤษฎี สมมุติฐาน กรอบแนวความคิด : | - |
| วิธีการดำเนินการวิจัย และสถานที่ทำการทดลอง/เก็บข้อมูล : | - |
| คำอธิบายโครงการวิจัย (อย่างย่อ) : | - |
| จำนวนเข้าชมโครงการ : | 1 ครั้ง |